Przewodnik
Przewodnik po Strategiach Edukacyjnych (ang. Teaching and Learning Toolkit) przygotowała Education Endowment Foundation (EEF) – brytyjska organizacja, która wspiera szkoły i nauczycieli w wykorzystywaniu dowodów naukowych w praktyce szkolnej. Do polskich warunków zaadaptował go Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.
Przewodnik to zestaw sprawdzonych strategii edukacyjnych: syntetyczne zestawienie wyników wielu badań eksperymentalnych i quasi-eksperymentalnych. W Przewodniku efekty, koszty i wiarygodność dowodów różnych strategii dydaktycznych. czyli takich sposobów pracy, które skutecznie wspierają uczenie się uczniów. Opisuje strategie nauczania oraz sposoby organizacji pracy dydaktycznej.
Przewodnik nie jest listą polecanych metod ani gotowych recept na sukces. Nie wskazuje jednego „najlepszego” rozwiązania. Dostarcza uporządkowanych informacji o skuteczności, kosztach i wiarygodności dowodów, aby pomóc nauczycielom i dyrektorom podejmować świadome decyzje w oparciu o badania oraz znajomość własnej szkoły.
Kryteria oceny
Każda strategia została przeanalizowana w oparciu o trzy kryteria:
- skuteczność (wpływ na osiągnięcia edukacyjne uczniów),
- koszty wdrożenia (wymagane nakłady pieniędzy, czasu i organizacji działań),
- wiarygodność dowodów (jak solidne są wnioski z badań, na których opiera się strategia jaka jest niepewność wyników).
Najlepiej interpretować je łącznie. Strategia o dużym efekcie, ale niskiej wiarygodności dowodów wymaga ostrożności. Strategia o umiarkowanym efekcie i niskim koszcie może być bardziej opłacalna.
Przewodnik przyda się:
- na radach pedagogicznych (przy omawianiu strategii nauczania i organizacji pracy szkoły),
- w zespołach przedmiotowych (przy planowaniu wspólnego podejścia do nauczania),
- w codziennej pracy z uczniami (przy doborze metod pracy na lekcji).
Wdrażanie w praktyce
Przewodnik jest dobrym punktem wyjścia przy planowaniu działań, które mają poprawić osiągnięcia uczniów. Dostarcza on informacji o tym, co, na podstawie wiarygodnych dowodów, prawdopodobnie przyniesie korzyści. Nie jest natomiast zbiorem gotowych rozwiązań, które gwarantują sukces dydaktyczny.
To, czy zastosowanie konkretnej strategii przyniesie efekt, zależy od uczniów, relacji w klasie, zasobów szkoły oraz sposobu wdrożenia. Dlatego doświadczenie dyrektorów szkół nauczycieli, ich profesjonalny osąd i dobra znajomość lokalnego kontekstu są równie ważne jak same wyniki badań.
Przewodnik pokazuje średnie efekty zagregowane z wielu badań, prowadzonych w różnych krajach i warunkach.
W konkretnych szkołach rzeczywisty rezultat może odbiegać od tej wartości, zarówno w górę, jak i w dół. Na przykład działania zwiększające zaangażowanie rodziców wiążą się średnio z około czterema miesiącami dodatkowego postępu. Jednak w szkole, w której współpraca z rodzicami jest już bardzo dobra, efekt może być mniejszy. W innej, gdzie kontakt z rodzicami jest ograniczony, wdrożenie takich działań może być trudne i wymagać czasu. Dlatego przed podjęciem decyzji warto ocenić punkt wyjścia, realne możliwości oraz to, jakie wsparcie będzie potrzebne, aby dane rozwiązanie miało szansę zadziałać.